Ten artykuł to szczegółowy przewodnik po monumentalnych rzeźbach Igora Mitoraja, które zdobią nowoczesną dzielnicę La Défense w Paryżu. Poznaj nazwy, symbolikę i historię tych niezwykłych dzieł, które stanowią fascynujący kontrast dla futurystycznej architektury, odkrywając polski ślad w sercu francuskiego modernizmu.
Rzeźby Igora Mitoraja w La Défense to dialog antyku z nowoczesnością.
- W paryskiej dzielnicy La Défense znajdują się monumentalne rzeźby Igora Mitoraja, m.in. „Ikaria”, „Icare” i „Le Grand Toscano”.
- „Ikaria” to 6-metrowa, uskrzydlona postać kobieca z brązu, symbolizująca pragnienie wolności i jej ograniczenia.
- „Icare” to męski odpowiednik „Ikarii”, wpisujący antyczny mit w nowoczesny kontekst fragmentarycznej formy.
- „Le Grand Toscano” to popiersie z brązu, przypominające o znaczeniu historii i pamięci w szybko rozwijającej się przestrzeni.
- Rzeźby Mitoraja, inspirowane antykiem i cechujące się celową fragmentaryzacją, tworzą niezwykły kontrast z architekturą La Défense.
- „Tindaro”, inna rzeźba Mitoraja, była obecna w La Défense przez 20 lat, po czym została przeniesiona do Polski.
Gdzie antyk spotyka przyszłość: Polski ślad w sercu paryskiego modernizmu
La Défense to znacznie więcej niż tylko tętniące życiem centrum biznesowe. To prawdziwa, niezwykła galeria sztuki pod gołym niebem, która z dumą prezentuje bogatą kolekcję sztuki współczesnej. Wśród tych nowoczesnych form i futurystycznych wieżowców, moje serce zawsze bije mocniej na widok dzieł jednego z najwybitniejszych polskich rzeźbiarzy Igora Mitoraja.
Mitoraj, artysta o międzynarodowej sławie, który swoje pierwsze kroki stawiał na krakowskiej ASP pod okiem samego Tadeusza Kantora, a później tworzył głównie we Francji i we Włoszech, wypracował styl absolutnie unikalny. Jego rzeźby, choć głęboko zakorzenione w klasycznym pięknie antyku, jednocześnie emanują nowoczesną kruchością i celową fragmentaryzacją. To właśnie ta niepowtarzalna estetyka sprawia, że jego dzieła tak doskonale wpisują się w futurystyczne otoczenie La Défense, tworząc fascynujący dialog między tym, co starożytne, a tym, co awangardowe. To spotkanie epok, które zmusza do refleksji i zachwyca.
„Ikaria”: Uwięziona bogini w szklanej dżungli
Jednym z najbardziej rozpoznawalnych dzieł Mitoraja w La Défense jest monumentalna „Ikaria”. Ta imponująca, 6-metrowa rzeźba wykonana z brązu, natychmiast przyciąga wzrok. Przedstawia uskrzydloną postać kobiecą, której brakuje głowy, a co najbardziej intrygujące jej stopa jest delikatnie, lecz stanowczo przytrzymywana przez dłoń.
Dla mnie „Ikaria” to głęboka opowieść o ludzkim dążeniu do wolności. Skrzydła symbolizują pragnienie wzlotu, przekraczania granic, ale jednocześnie dłoń trzymająca stopę przypomina o siłach, które nas ograniczają czy to o ziemskich więzach, czy o wewnętrznych lękach. Rzeźba powstała w 1987 roku, a w 2000 roku znalazła swoje stałe miejsce w La Défense, stając się cichym świadkiem codziennego pośpiechu i ambicji w sercu biznesowej dzielnicy.
„Icare”: Tragiczny bohater w cieniu wieżowców
Obok „Ikarii” często stawiam „Icare” jej męski odpowiednik, który stanowi lustrzane odbicie antycznego mitu o Ikarze. Ta rzeźba, podobnie jak wiele innych dzieł Mitoraja, jest celowo fragmentaryczna i „zraniona”. Nie jest to gładka, idealna forma, do której przyzwyczaiła nas klasyczna rzeźba. Wręcz przeciwnie widać w niej pęknięcia, ubytki, niedoskonałości.
To właśnie w tej „niekompletności” tkwi głęboka filozofia Mitoraja. Artysta celowo pozostawiał swoje rzeźby z takimi śladami, aby skłonić nas do refleksji nad przemijaniem, kruchością ludzkiego ciała i ducha. W kontekście La Défense, gdzie wszystko wydaje się dążyć do perfekcji i nieśmiertelności, „zraniony” Ikar przypomina o ulotności sukcesu i o cenie, jaką płacimy za przekraczanie granic. To niezwykle poruszające i skłaniające do zadumy dzieło.
„Le Grand Toscano”: Strażnik pamięci w nowoczesnej metropolii
Kolejnym niezwykłym akcentem w kolekcji La Défense jest „Le Grand Toscano”, czyli „Wielki Toskańczyk”. To majestatyczne popiersie z brązu, które zostało ustawione u stóp wieżowca Tour Areva już w 1983 roku. W przeciwieństwie do dynamicznych postaci Ikara, „Le Grand Toscano” emanuje spokojem i powagą.
Jego ukryte znaczenie jest głębokie: to hołd dla historii i ukochanej przez Mitoraja Toskanii, gdzie artysta spędził dużą część swojego życia. W szybko rozwijającej się, nowoczesnej przestrzeni La Défense, gdzie dominują szkło i stal, „Wielki Toskańczyk” stanowi potężne przypomnienie o znaczeniu pamięci, dziedzictwa i korzeni. Jego antyczny, klasyczny wizerunek mówi przechodniom, że nawet w najbardziej futurystycznej metropolii, historia i kultura są niezbywalnymi elementami ludzkiej tożsamości. To cichy, ale bardzo wyraźny głos przeszłości w sercu teraźniejszości.
Duch „Tindaro”: Opowieść o rzeźbie, która opuściła La Défense
Przez długie dwadzieścia lat, od 1997 roku, La Défense była domem dla innej monumentalnej głowy Mitoraja „Tindaro” (Tyndareos). Ta imponująca rzeźba, zamówiona przez firmę KPMG, stała się integralną częścią krajobrazu dzielnicy, podobnie jak inne dzieła artysty, wprowadzając element antycznej refleksji w korporacyjne otoczenie.
Jednak losy dzieł sztuki bywają zmienne. „Tindaro” odbył podróż do Polski, a we wrześniu 2025 roku został sprzedany na aukcji, stając się prawdziwą sensacją na polskim rynku sztuki. Tymczasowo ustawiony w Warszawie, wzbudził ogromne zainteresowanie. Jego brak w La Défense jest odczuwalny. Choć dzielnica wciąż może poszczycić się innymi dziełami Mitoraja, odejście „Tindaro” przypomina o dynamicznym charakterze kolekcji sztuki i o tym, że nawet najbardziej ikoniczne obiekty mogą zmieniać swoje miejsce, zostawiając po sobie pewną pustkę, ale i wspomnienie.
Dialog światów: Dlaczego sztuka Mitoraja tak doskonale rezonuje z La Défense?
Zastanawiając się nad obecnością rzeźb Mitoraja w La Défense, nie sposób nie zadać sobie pytania: dlaczego te dzieła tak doskonale rezonują z tym otoczeniem? Odpowiedź tkwi w kontraście, który jest jednocześnie wyzwaniem i zachwytem. Klasyczne, antyczne formy i fragmenty ludzkiego ciała, pełne pęknięć i niedoskonałości, stają w opozycji do futurystycznej, szklanej architektury, która dąży do gładkości i bezbłędności.
Ten dialog między starym a nowym, między materią a duchem, jest niezwykle silny. Humanizm zawarty w dziełach Mitoraja ich skupienie na człowieku, jego dążeniach, cierpieniach i pięknie wpływa na odbiór całej biznesowej dzielnicy. Wnosi element refleksji, piękna i człowieczeństwa w środowisko, które z pozoru mogłoby wydawać się wyłącznie korporacyjne i bezduszne. Kontrast ten wzbogaca przestrzeń La Défense, nadając jej głębi i sprawiając, że doświadczenie zwiedzających jest znacznie bardziej złożone i poruszające. To właśnie ta symbioza tworzy unikalny charakter tego miejsca.
Praktyczny przewodnik: Jak odnaleźć dzieła Mitoraja na La Défense?
Jeśli planujesz wizytę w La Défense i chcesz podążyć śladami Igora Mitoraja, mam dla Ciebie kilka praktycznych wskazówek, które pomogą Ci w pełni doświadczyć tej niezwykłej galerii pod chmurką. Odnalezienie rzeźb jest prostsze, niż mogłoby się wydawać, a spacer między nimi to prawdziwa przyjemność.
- Lokalizacje ogólne: Rzeźby Mitoraja są strategicznie rozmieszczone w kluczowych punktach dzielnicy. „Ikaria” i „Icare” znajdują się w centralnej części La Défense, często w pobliżu głównych placów lub pasażów. „Le Grand Toscano” jest umiejscowiony u stóp wieżowca Tour Areva. Warto poszukać ich na mapach La Défense, które często są dostępne online lub w centrach informacji turystycznej na miejscu.
- Mapy i oznaczenia: Zawsze polecam korzystanie z cyfrowych map (np. Google Maps) lub tradycyjnych broszur, które często zawierają zaznaczone punkty sztuki ulicznej. Przy samych rzeźbach zazwyczaj znajdziesz tablice informacyjne z nazwami dzieł i krótkim opisem, co ułatwi identyfikację.
- Najlepsza pora na wizytę: Aby uniknąć tłumów i cieszyć się spokojem, najlepiej odwiedzić La Défense w weekend lub poza godzinami szczytu w dni robocze (czyli po 18:00). W ciągu dnia, zwłaszcza w porze lunchu, dzielnica tętni życiem pracowników biurowych.
- Światło do fotografowania: Jeśli planujesz robić zdjęcia, pamiętaj, że najlepsze światło uzyskasz wczesnym rankiem lub późnym popołudniem. Wtedy słońce jest niżej, tworząc piękne cienie i podkreślając fakturę brązu, co dodaje rzeźbom dodatkowego uroku.
Życzę Ci niezapomnianych wrażeń podczas odkrywania polskiego dziedzictwa w sercu nowoczesnego Paryża!
