Wyprzedaże malarstwa współczesnego: Jak licytować i nie przepłacić?

Artykuł ma za zadanie przeprowadzić czytelnika przez świat aukcji i wyprzedaży malarstwa współczesnego w Polsce, dostarczając praktycznych wskazówek, jak znaleźć i nabyć dzieła sztuki po korzystnych cenach. Dowiesz się, gdzie szukać prawdziwych okazji, jak efektywnie licytować i na co zwrócić uwagę, aby Twoja przygoda z kolekcjonowaniem była satysfakcjonująca i pozbawiona pułapek.

Boom na rynku sztuki: Dlaczego aukcje i wyprzedaże to Twoja szansa na unikalną inwestycję?

Polski rynek sztuki dynamicznie się rozwija, a ja, jako obserwatorka i uczestniczka tego ekscytującego świata, mogę śmiało powiedzieć, że to idealny moment, by zacząć kolekcjonować. Aukcje i różnego rodzaju "wyprzedaże" oferują unikalną możliwość nabycia wartościowych dzieł, które mogą stać się nie tylko ozdobą Twojego wnętrza, ale i świetną inwestycją na przyszłość. Nie daj się zwieść myśli, że sztuka jest tylko dla wybranych dziś jest bardziej dostępna niż kiedykolwiek.

Polska sztuka współczesna zyskuje na wartości: Spojrzenie na najnowsze trendy rynkowe.

Z najnowszych danych wynika, że polski rynek aukcyjny sztuki wykazuje oznaki dojrzałości i stabilizacji. W 2024 roku odnotowano lekki wzrost obrotów, które osiągnęły imponujące 449 milionów złotych, przy 20 950 sprzedanych dziełach na 495 aukcjach. Co najważniejsze dla nas, miłośników i potencjalnych nabywców, malarstwo współczesne jest najchętniej licytowaną kategorią. Ten trend jest niezwykle korzystny dla potencjalnych kupujących, ponieważ świadczy o rosnącym zainteresowaniu i płynności rynku, co z kolei zwiększa szanse na znalezienie interesujących dzieł w różnych przedziałach cenowych. To także sygnał, że inwestowanie w sztukę współczesną ma sens.

Inwestycja czy pasja? Jak pogodzić serce z portfelem, zaczynając kolekcję.

Często spotykam się z pytaniem, co powinno być główną motywacją do kolekcjonowania sztuki: chęć inwestowania czy głęboka pasja? Moim zdaniem, najlepsze kolekcje powstają na styku tych dwóch światów. Doradzam, aby znaleźć równowagę wybierać dzieła, które autentycznie Cię poruszają i z którymi czujesz emocjonalne połączenie, ale jednocześnie świadomie podchodzić do ich wartości rynkowej. Budowanie kolekcji, która będzie zarówno cieszyć oko, jak i potencjalnie zyskiwać na wartości, wymaga przemyślanych decyzji. Nie kupuj pod wpływem impulsu, ale też nie bój się zaufać swojemu gustowi. Pamiętaj, że sztuka to podróż, a nie tylko cel.

Czym tak naprawdę są "wyprzedaże" w świecie sztuki i gdzie szukać prawdziwych okazji?

W świecie sztuki termin "wyprzedaże" rzadko oznacza klasyczne obniżki procentowe, jakie znamy z galerii handlowych. To raczej specyficzne mechanizmy rynkowe, które pozwalają na nabycie dzieł w korzystniejszych cenach. Gdzie więc szukać tych "okazji"?

• Aukcje holenderskie: To licytacja "w dół", gdzie cena jest stopniowo obniżana, aż do momentu, gdy kupujący zaakceptuje daną kwotę. W Polsce takie aukcje organizuje na przykład Dom Aukcyjny Rempex. To świetna szansa, by kupić dzieło poniżej jego pierwotnej estymacji.
• Aukcje promocyjne i Aukcje Młodej Sztuki: Oferują prace wschodzących artystów po niższych cenach wywoławczych. To idealne miejsce na rozpoczęcie kolekcji i wspieranie młodych talentów.
• Sprzedaż poaukcyjna: Jeśli dzieło nie znajdzie nabywcy podczas licytacji, często można je kupić w sprzedaży poaukcyjnej, nierzadko po cenie wywoławczej lub w drodze negocjacji. Warto śledzić te oferty!
• Sprzedaż po wystawach: Niektóre galerie organizują sprzedaż prac po zakończeniu wystawy, co również może być okazją do nabycia dzieła w atrakcyjnej cenie, często bezpośrednio od galerii.

Rozumiejąc te mechanizmy, zwiększasz swoje szanse na prawdziwe perełki.

Gdzie polować na perełki? Przewodnik po najważniejszych miejscach w polskiej sieci.

W dzisiejszych czasach rynek sztuki jest niezwykle rozbudowany, oferując wiele kanałów zakupu zarówno tych tradycyjnych, stacjonarnych, jak i nowoczesnych, online. Niezależnie od tego, czy preferujesz osobisty kontakt z dziełem, czy wygodę licytacji z własnego domu, z pewnością znajdziesz coś dla siebie. Pozwól, że oprowadzę Cię po najważniejszych miejscach na polskiej mapie aukcyjnej.

Giganci rynku: Co oferują czołowe domy aukcyjne jak DESA Unicum, Agra-Art i Polswiss Art?

Jeśli szukasz dzieł o ugruntowanej wartości, od znanych nazwisk, powinieneś skierować swoje kroki do największych domów aukcyjnych w Polsce. DESA Unicum to niekwestionowany lider rynku z blisko 50% udziałem, oferujący szeroki wachlarz dzieł, od klasyki po sztukę współczesną. Ich aukcje często biją rekordy cenowe i są doskonałym miejscem do nabycia prac o wysokim potencjale inwestycyjnym. Obok DESY, na czołówce znajdują się również Agra-Art i Polswiss Art, które również regularnie organizują prestiżowe aukcje z dziełami najwyższej klasy. To miejsca dla kolekcjonerów z większym budżetem i tych, którzy szukają sprawdzonych inwestycji.

Aukcje Młodej Sztuki: Idealny start dla początkującego kolekcjonera z ograniczonym budżetem.

Fenomen Aukcji Młodej Sztuki to prawdziwa rewolucja na polskim rynku. To idealne miejsce dla osób, które dopiero rozpoczynają swoją przygodę z kolekcjonowaniem i mają ograniczony budżet. Organizatorzy tacy jak Sopocki Dom Aukcyjny, Rynek Sztuki w Łodzi czy Art in House regularnie wystawiają na sprzedaż prace wschodzących artystów. Co najważniejsze, ceny wywoławcze często zaczynają się już od 1000 złotych, co sprawia, że sztuka staje się dostępna dla szerszego grona odbiorców. Inwestowanie w dzieła młodych artystów to nie tylko szansa na posiadanie oryginalnego dzieła za niewielkie pieniądze, ale także możliwość odkrycia przyszłej gwiazdy i obserwowania, jak wartość ich twórczości rośnie wraz z ich karierą.

Wygoda i dostępność: Jak platformy online (OneBid, Artinfo) zrewolucjonizowały kupowanie sztuki?

Dzięki platformom aukcyjnym online, takim jak OneBid, Artinfo i Artbidy, kupowanie sztuki stało się niezwykle wygodne i dostępne z każdego miejsca na świecie. Te portale zrewolucjonizowały rynek, agregując oferty wielu domów aukcyjnych i galerii w jednym miejscu. Ich zalety są nie do przecenienia: możesz śledzić aukcje na żywo, licytować z komputera czy smartfona, a także przeglądać obszerne katalogi z wysokiej jakości zdjęciami i szczegółowymi opisami. To doskonała opcja dla tych, którzy cenią sobie szybkość, wygodę i szeroki wybór, bez konieczności fizycznego uczestnictwa w licytacjach.

Nietypowe okazje: Czym są aukcje holenderskie i gdzie ich szukać?

Wspomniałam już o aukcjach holenderskich, ale warto rozwinąć ten temat, ponieważ to prawdziwe pole do popisu dla łowców okazji. W przeciwieństwie do tradycyjnych licytacji, gdzie cena rośnie, aukcja holenderska to licytacja "w dół". Cena wywoławcza jest stopniowo obniżana, aż do momentu, gdy któryś z kupujących zdecyduje się zaakceptować aktualną kwotę. To wymaga szybkiej decyzji i pewnej odwagi, ale może przynieść naprawdę satysfakcjonujące rezultaty. W Polsce takie aukcje organizuje m.in. Dom Aukcyjny Rempex. To świetna opcja dla tych, którzy są zdecydowani na konkretne dzieło i chcą je nabyć w jak najkorzystniejszej cenie.

Jak licytować i nie przepłacić? Praktyczny poradnik krok po kroku.

Licytowanie na aukcji może być ekscytującym doświadczeniem, ale aby uniknąć rozczarowań i niepotrzebnych wydatków, kluczowe jest świadome i przemyślane działanie. Pamiętaj, że przygotowanie to połowa sukcesu. Poniżej przedstawiam mój poradnik, który krok po kroku poprowadzi Cię przez proces licytacji, od przygotowania po finalizację zakupu.

Krok 1: Przygotowanie to podstawa od rejestracji po analizę katalogu aukcyjnego.

Zanim podniesiesz rękę (lub klikniesz "licytuj"), musisz się odpowiednio przygotować. Po pierwsze, zarejestruj się w wybranym domu aukcyjnym lub na platformie online to podstawowy wymóg. Następnie, poświęć czas na dokładną analizę katalogu aukcyjnego. Przejrzyj zdjęcia, przeczytaj opisy, zwróć uwagę na estymacje (szacunkowe wartości dzieł). Nie poprzestawaj na tym! Zrób własny research dotyczący artystów, ich wcześniejszych wyników sprzedaży i znaczenia ich twórczości. Im więcej wiesz, tym mniejsze ryzyko nieprzemyślanych decyzji i tym większa szansa na znalezienie prawdziwej perełki.

Krok 2: Estymacja, cena wywoławcza i opłata aukcyjna zrozum, za co płacisz.

Aby nie przepłacić, musisz doskonale rozumieć, co składa się na ostateczny koszt zakupu. Oto kluczowe pojęcia, które musisz znać:

• Estymacja: To szacunkowa wartość dzieła, określona przez ekspertów domu aukcyjnego. Jest to przedział cenowy, w którym dzieło powinno zostać sprzedane. Pamiętaj, że to tylko sugestia, a ostateczna cena może być niższa lub wyższa.
• Cena wywoławcza: Jest to cena, od której rozpoczyna się licytacja. To najniższa kwota, za jaką dzieło może zostać sprzedane na aukcji.
• Opłata aukcyjna: To standardowy koszt, który jest doliczany do ceny młotkowej (czyli ceny, za którą dzieło zostało wylicytowane). Wysokość opłaty jest różna w zależności od domu aukcyjnego, ale zazwyczaj wynosi od 15% do 20% ceny młotkowej, powiększonej o podatek VAT. Zawsze sprawdź regulamin aukcji, aby uniknąć niespodzianek i dokładnie obliczyć swój maksymalny budżet.

Krok 3: Licytacja stacjonarna, telefoniczna czy online? Wybierz najlepszą strategię dla siebie.

Wybór formy licytacji zależy od Twoich preferencji i komfortu. Każda z nich ma swoje zalety:

• Licytacja stacjonarna: Oferuje niezapomnianą atmosferę i możliwość osobistego oglądania dzieła przed zakupem. To doświadczenie dla tych, którzy cenią sobie bezpośredni kontakt i dreszczyk emocji.
• Licytacja telefoniczna: Jest wygodna, ponieważ możesz licytować z dowolnego miejsca, a dodatkowo masz wsparcie pracownika domu aukcyjnego, który licytuje w Twoim imieniu i informuje Cię o postępach.
• Licytacja online: To najbardziej dostępna i szybka forma. Pozwala śledzić wiele aukcji jednocześnie i licytować w czasie rzeczywistym. Idealna dla osób ceniących sobie elastyczność i szeroki wybór.

Zastanów się, która opcja najlepiej odpowiada Twoim potrzebom i umiejętnościom, aby podjąć świadomą decyzję.

Krok 4: Certyfikat autentyczności dlaczego ten dokument jest wart więcej niż złoto?

Nigdy, przenigdy nie kupuj dzieła sztuki bez certyfikatu autentyczności. Ten dokument jest absolutnie kluczowy i moim zdaniem, wart więcej niż samo złoto. Dlaczego? Po pierwsze, potwierdza, że dzieło jest oryginalne i zostało stworzone przez wskazanego artystę. Po drugie, jest niezbędny do późniejszej odsprzedaży dzieła i stanowi zabezpieczenie przed fałszerstwami. Upewnij się, że certyfikat jest wiarygodny powinien być wystawiony przez dom aukcyjny, galerię lub samego artystę (jeśli żyje) i zawierać wszelkie niezbędne informacje o dziele. Brak certyfikatu to ogromne ryzyko, którego należy unikać za wszelką cenę.

Najczęstsze pułapki i jak ich unikać: Błędy początkującego łowcy okazji.

Rynek sztuki, choć fascynujący, potrafi być również zdradliwy, zwłaszcza dla początkujących. W mojej praktyce widziałam wiele błędów, które wynikały z braku doświadczenia lub nadmiernego entuzjazmu. Chcę Cię przed nimi przestrzec, aby Twoja przygoda z kolekcjonowaniem była jak najbardziej udana i pozbawiona przykrych niespodzianek.

Emocje na wodzy: Jak nie dać się ponieść chwili i licytować z głową?

Atmosfera aukcji potrafi być porywająca szybkie licytacje, rywalizacja, dreszczyk emocji. Łatwo jest dać się ponieść chwili i licytować powyżej swoich możliwości. Moja rada jest prosta: zawsze ustal maksymalną kwotę, jaką jesteś w stanie zapłacić za dane dzieło, ZANIM aukcja się rozpocznie. Trzymaj się tego budżetu i nie licytuj pod wpływem impulsu. Pamiętaj, że zawsze pojawią się nowe okazje. Lepiej odpuścić jedno dzieło, niż przepłacić i żałować zakupu. Licytuj z głową, a nie tylko z sercem.

Ukryte koszty: Opłata aukcyjna, droit de suite i inne wydatki, o których musisz wiedzieć.

Wielu początkujących kolekcjonerów jest zaskoczonych dodatkowymi kosztami, które pojawiają się po wygranej licytacji. Oprócz wspomnianej już opłaty aukcyjnej, która jest doliczana do ceny młotkowej, musisz pamiętać o innych potencjalnych wydatkach:

• Droit de suite: Jest to opłata dla artysty (lub jego spadkobierców), która przysługuje mu z tytułu odsprzedaży jego dzieła. Obowiązuje ona dla dzieł o wartości powyżej określonego progu i jest procentem od ceny sprzedaży.
• Koszty transportu i ubezpieczenia: Jeśli kupujesz dzieło z odległego miejsca, musisz liczyć się z kosztami bezpiecznego transportu i ubezpieczenia na czas podróży.
• Koszty konserwacji/ramy: Czasem dzieło wymaga drobnej konserwacji lub oprawy, co również generuje dodatkowe wydatki.

Dlatego zawsze, ale to zawsze, dokładnie czytaj regulamin aukcji. To jedyny sposób, aby uniknąć nieprzyjemnych niespodzianek i mieć pełną świadomość wszystkich kosztów.

Stan zachowania i proweniencja: Na co zwrócić uwagę, oglądając obiekt przed aukcją?

Przed zakupem dzieła sztuki, jego stan zachowania i proweniencja (historia własności) są równie ważne, jak sam artysta czy jego styl. Uszkodzenia, renowacje czy brak udokumentowanej historii mogą znacząco wpływać na wartość i autentyczność dzieła. Jeśli licytujesz online, zawsze poproś dom aukcyjny o dodatkowe zdjęcia obiektu, zwłaszcza detali i ewentualnych mankamentów. W miarę możliwości, zachęcam do osobistego oglądania dzieł przed aukcją. Pozwoli Ci to ocenić ich stan, zobaczyć kolory na żywo i upewnić się, że dzieło spełnia Twoje oczekiwania. Pamiętaj, że dobra proweniencja to gwarancja historii i autentyczności, co w dłuższej perspektywie zawsze procentuje.

Od poszukiwacza okazji do świadomego kolekcjonera: Twoje następne kroki.

Gratuluję! Przeszedłeś przez najważniejsze etapy i masz już solidne podstawy, by świadomie poruszać się po rynku sztuki. Teraz czas pomyśleć o długoterminowej perspektywie i o tym, jak z poszukiwacza okazji stać się prawdziwym, świadomym kolekcjonerem, budującym wartościową i spójną kolekcję.

Zbuduj swoją strategię: Jak zdefiniować cel kolekcji i konsekwentnie go realizować?

Świadome budowanie kolekcji to klucz do sukcesu. Zastanów się, co naprawdę Cię interesuje. Czy chcesz skupić się na konkretnym okresie w sztuce (np. powojenna awangarda), stylu (abstrakcja, realizm), a może na twórczości wybranych artystów? Zdefiniuj własne preferencje, zainteresowania i cel kolekcji. Czy ma to być kolekcja inwestycyjna, czy raczej zbiór dzieł, które po prostu kochasz? Posiadanie spójnej strategii pomoże Ci w podejmowaniu lepszych decyzji zakupowych, unikaniu przypadkowych nabytków i budowaniu kolekcji, która będzie miała swoją unikalną narrację i wartość.

Śledź rynek: Jak być na bieżąco z nadchodzącymi aukcjami i nowymi nazwiskami?

Rynek sztuki jest dynamiczny, a bycie na bieżąco to podstawa. Oto kilka praktycznych wskazówek:

• Subskrybuj newslettery domów aukcyjnych i galerii będziesz otrzymywać informacje o nadchodzących aukcjach i wystawach.
• Śledź portale branżowe, takie jak Artinfo, które publikują kalendarze aukcji, wyniki sprzedaży i artykuły o rynku sztuki.
• Uczestnicz w wernisażach i targach sztuki to doskonała okazja do poznania nowych artystów, nawiązania kontaktów i zobaczenia dzieł na żywo.
• Obserwuj media społecznościowe ulubionych galerii i artystów.

Ciągłe poszerzanie wiedzy i aktywne uczestnictwo w życiu artystycznym to klucz do sukcesu i znajdowania prawdziwych okazji.

Przeczytaj również: Abstrakcja: Jak patrzeć, inwestować i kolekcjonować w Polsce?

Twoja pierwsza wygrana aukcja co dalej? Odbiór, płatność i formalności.

Gratulacje! Wygrałeś swoją pierwszą licytację. Co dalej? Proces jest zazwyczaj prosty i dobrze zorganizowany. Po pierwsze, otrzymasz informację o wygranej i szczegóły dotyczące płatności. Zwróć uwagę na terminy płatności są one zazwyczaj ściśle określone. Domy aukcyjne oferują różne metody płatności, od przelewu bankowego po płatności kartą. Następnie, ustal zasady odbioru dzieła. Możesz odebrać je osobiście (co zawsze polecam, jeśli to możliwe), lub zlecić wysyłkę. W przypadku wysyłki upewnij się, że dzieło zostanie profesjonalnie zapakowane i ubezpieczone. Nie zapomnij o formalnościach upewnij się, że otrzymasz fakturę lub inny dokument zakupu oraz, co najważniejsze, certyfikat autentyczności. Dzięki temu będziesz mógł cieszyć się swoim nowym nabytkiem, mając pewność, że cała transakcja przebiegła bezpiecznie i zgodnie z zasadami.